Cechy chrześcijańskiego teizmu – Paweł Bartosik

1. CECHY BOŻE

1. Bóg jest nieskończony

Nie można Go zmierzyć i zdefiniować wg ludzkich kryteriów. Nie jest jedynie „bytem większym od nas". Jest kimś zupełnie innym. Bóg nie ma sobie równego, jest samoistny, nie ma początku ani końca. Objawiając się Mojżeszowi powiedział o sobie: "Jestem który jestem (2 Mojż 3:14)." Bóg więc jest nie tylko pierwszą istotą, ale i jedynym źródłem od którego pochodzi wszelkie istnienie.

 

2. Bóg jest osobowy

Oznacza to, że Bóg nie jest jakąś siłą, ideą, energią lub substancją. Jest osobą. Stąd mówimy, że Bóg posiada osobowość. J. Sire mówi o dwóch cechach charakterystycznych osobowości: a) autorefleksji b) autodeterminacji. Bóg jest świadomy siebie samego, myśli, działa. W tym sensie jesteśmy podobni do Niego. Inną implikacją posiadania przez Boga osobowości jest fakt, że możemy mówić o Jego cechach (atrybutach). Nie jest kimś skupiającym w sobie wszystkie cechy jakie możemy zauważyć w ludziach. Jest kimś kto posiada konkretne cechy.

 

3. Bóg jest Trójjedyny.

Bóg jest jednością, ale jednością złożoną. W obrębie jednej istoty możemy dotrzeć trzy osoby. Nie mówimy o trzech bogach, trzech częściach, ani o trzech sposobach działania.

W historii kościoła mieliśmy herezje związane z próbami wytłumaczenia natury Trójjedynego Boga (arianizm, sabelianizm). Wystarczy, że za Pismem powiemy, że istnieje Jeden Bóg. I że Bóg Ojciec jest Bogiem, Syn jest Bogiem i Duch Św. jest Bogiem. Obrazem Trójcy może być małżeństwo. Tu również mówimy o „różnorodności w jedności." Mamy dwie oddzielne istoty (kobietę i mężczyznę) które są jednym ciałem będąc małżeństwem. Poznanie Boga nie ogranicza się więc do stwierdzenia, że On istnieje. Nie wystarczy wiara „w jakiegoś Boga". Pismo mówi o konkretnym Bogu, który jest Trójjedyny.

 

4. Bóg jest transcendentny.

Oznacza to, że Bóg nie jest częścią tego świata, ale trwa poza nim. Jest inny. Bóg stworzył kamień, ale nie jest kamieniem. Jest poza nim. Bóg stworzył człowieka, ale człowiek nie jest Bogiem. Bóg znajduje się poza nim.

 

5. Bóg jest immanentny.

Pomimo iż Bóg jest inny od tego świata, to jest mu bliski. Jest zaangażowany w nasze życie. Patrząc na kamień widzisz Jego chwałę, bliskość. Podobnie z człowiekiem. W wydarzeniach, które nas spotykają w życiu widzimy, że Bóg jest bliski i obecny w naszych codziennych sytuacjach.

 

6. Bóg jest wszechwiedzący.

Bóg wie wszystko. Ale nie jest On jedynie największym naukowcem. On wie wszystko „inaczej". Wydarzenia nabierają takiego charakteru jaki Bóg zaplanuje. Nie tylko wie jaki będzie koniec wydarzeń, ale w swojej opatrzności prowadzi i kieruje okolicznościami by owe wydarzenia miały miejsce.

On jest źródłem wszelkiego poznania i mądrości. Zna nasze serca, motywacje o wiele lepiej niż my samie siebie znamy. Zna nasze myśli jeszcze zanim się pojawią.

 

7. Bóg jest suwerenny.

Jest Panem wszechświata, władcą i suwerenem. Rządzi i kieruje wydarzeniami wedle swojego upodobania. Któż może Mu rzec: dla czegoś mnie takim uczynił? (Rzym 9). Bóg czynnie dogląda wszystkiego co się dzieje we wszechświecie i łaskawie prowadzi wszystko ku uwielbieniu samego siebie i swoim celom. On Sprawuje kontrolę nad wszystkim, tak iż nawet wróbel nie spadnie na ziemię bez Jego woli.

 

8. Bóg jest dobry.

Wszystko co Bóg czyni jest dobre. Nie ma idei dobroci w oderwaniu od Boga. On sam w sobie jest dobrocią. Jego dobroć wyraża się poprzez miłość i świętość. Jest święty w swoim charakterze i czynach. Bóg nie toleruje nawet cienia zła. Nic co jest skażone złem nie wejdzie do Królestwa Niebios. Boża świętość oznacza oddzielenie się od wszystkiego co jest skażone złem i grzechem.

 

2. BÓG STWORZYŁ ŚWIAT EX NIHILO

Bóg jest Tym który Jest, stąd jest źródłem wszelkiego istnienia. Nie uczynił świata z części samego siebie lub części jakiegoś chaosu. Nie uczynił go z samotności lub dlatego, że czegoś Mu brakowało. Raczej stworzył świat swoim Słowem (1 Mojż 1). Bóg stworzył świat jako zgodność naturalnych przyczyn w systemie otwartym. Oznacza to, że:

1. Świat nie został stworzony dla chaosu (Izaj 45:18-19). Wszechświat jest uporządkowany i przewidywalny. Wszystkiemu nadaje bieg Bóg poprzez prawa które stworzył.

2. Świat nie jest zaprogramowany. Bieg świata może zostać przeorganizowany przez Boga, który w pewnych sytuacjach działa inaczej niż poprzez prawa które stworzył (nazywamy to cudem). Świat nie jest zdeterminowany. Nasze wybory są rzeczywistymi wyborami (mimo iż Pismo uczy również o nadawaniu wszystkiemu kształtu przez Boży plan).

 

3. LUDZIE SĄ STWORZENI NA OBRAZ BOGA. STĄD POSIADAJĄ OSOBOWOŚĆ, AUTOTRANSCENDENCJĘ, MORALNOŚĆ, POTRZEB TWORZENIA I ŻYCIA W SPOŁECZNOŚCI.

Skoro ludzie zostali stworzeni na obraz Boga, oznacza to że są do Niego podobni. Jesteśmy osobami, jak On, podejmujemy decyzję, jesteśmy zdolni do samodzielnego działania (choć nie jesteśmy jak Bóg niezależni). Posiadamy moralność, świadomość samych siebie, będąc kobietą i mężczyzną odzwierciedlamy relacje Ojca i Syna. Człowiek jest koroną stworzenia, ma wielką godność i mimo upadku, wielką wartość. Jest kimś cennym w oczach Boga. Owa wartość wynika z nadania jej człowiekowi przez Boga.

 

4. LUDZIE MOGĄ POZNAWAĆ ZARÓWNO ŚWIAT WOKÓŁ SIEBIE JAK I BOGA DLATEGO, ŻE BÓG OBDAROWAŁ ICH ZDOLNOŚCIĄ KU TEMU I ŻE SPEŁNIA AKTYWNĄ ROLĘ W POROZUMIEWANIU SIĘ Z NIMI.

Zostaliśmy uczynieni na obraz Boży. Bóg obdarował nas zdolnościami poznawczymi, inteligencją i umysłem. Inteligencja Boga jest podstawą inteligencji człowieka. Poznanie jest możliwe ponieważ istnieje ktoś kogo można poznać i kto obdarzył nas zdolnością poznania.

Jego poznanie przez nas nigdy nie będzie pełne. Bóg w rzeczywistości mógłby na zawsze pozostać ukryty jednakże w swojej łaskawości zechciał nam się objawić i chce z nami wejść z pełną miłości więź. On podejmuje ku temu inicjatywę. Bóg objawia się nam na 2 sposoby:

Poprzez objawienie ogólne i objawienie szczegółowe.

W objawieniu ogólnym Bóg przemawia przez stworzony porządek świata, poprzez swoje stworzenie które objawia Jego chwałę i mądrość (Rzym 1:19-29). Objawienie ogólne komunikuje nam bardzo wiele, choć nie wszystko. Możemy poprzez nie poznać że Bóg istnieje, ale nigdy nie moglibyśmy wiedzieć, że Bóg jest trójjedyny gdyby nie objawienie szczegółowe.

Objawienie szczegółowe jest objawieniem ponadnaturalnym. Bóg dał się poznać człowieka przemawiając do Niego w zrozumiałym języku. Bóg objawiał się w ST prorok i swoim sługom, (Hbr 1:1), w czasach ostatnich objawił się poprzez Swego Syna który jest ostatecznymi i najdoskonalszym objawieniem charakteru Boga. Objawieniem szczegółowym nazywamy 66 ksiąg ST i NT – Pismo Św. Bardzo zasadnicze jest tu stwierdzenie, że chrześcijański teizm mówi, że Bóg może jasno i wyraźnie porozumiewać się z nami oraz, że Bóg to już uczynił.

 

5. LUDZIE ZOSTALI STWORZENI JAKO NIEWINNE ISTOTY, LECZ UPADEK W GRZECH ZAMAZAŁ W NICH OBRAZ BOGA. POPRZEZ DZIEŁO CHRYSTUSA BÓG ODKUPIŁ LUDZKOŚĆ.

Historię ludzkości można podsumować w 4 słowach: stworzenie, upadek, odkupienie, uwielbienie. Człowiek będąc w stanie niewinności (Adam) sprzeciwił się Bogu i zerwał owoc z zakazanego drzewa. Skutkiem tego wydarzenia jest śmierć dotykająca każdego człowiek jako potomka Adama. Adam jako nasz reprezentant przyniósł również powszechny grzech i potępienie każdemu z nas. Stąd przychodząc na świat – rodzimy się jako grzeszni, upadli ludzie. Jego grzech jako głowy całekj ludzkości– był naszym grzechem. Nad każdym z nas ciąży wyrok śmierci. Odkupienie ludzkości jest jednak możliwe. Co więcej – ono się dokonało. Historia odkupienia opisana jest od 3 rozdziału Księgi Rodzaju. Pismo mówi o Bożej miłości i łaskawości objawiającej się w Przymierzach które Bóg zawierał z upadłą ludzkością. Kulminacją owych przymierzy jest Nowe Przymierze zawarte poprzez Syna Bożego – Jezusa Chrystusa. Bóg posłał swego Syna na krzyż aby Ten umarł w nasze miejsce i poniósł karę która należała się każdemu z nas. Odkupiona ludzkość to ludzie którzy zaufali Chrystusowi i w Nim znajdują drogę do Ojca i przebaczenia z grzechów. Dzieje się to poprzez wiarę. Uwielbiona ludzkość to ludzkość całkowicie uzdrowiona, żyjąca w przyszłym odnowionym wszechświecie w obecności Boga, którym będzie się radować na wieki.

 

6. DLA KAŻDEGO CZŁOWIEKA ŚMIERĆ JEST BRAMĄ WIODĄCĄ DO ŻYCIA W SPOŁECZNOŚCI Z BOGIEM I JEGO LUDŹMI, ALBO BRAMĄ ZA KTÓRĄ SIĘ DOŚWIADCZA WIECZNEGO ODDZIELENIA OD BOGA.

W chwili śmierci dusza opuszcza ciało i idzie na spotkanie z Bogiem. I albo wkracza w stan trwania we wspólnocie z Bogiem i Jego ludem, albo też trwać będzie w wiecznym oddzieleniu od Boga, pośród cierpienia i bólu. Piekło jest w pewnym sensie pomnikiem ludzkiej wolności i ludzkiej godności – jak powiedział G.K. Chetsreton. Piekło jest ukłonem Boga w stronę człowieka i jego wolności – w stronę wyboru tego komu chcemy służyć. Ci, którzy odpowiedzą na Boże wezwanie do wiary w Chrystusa na wieki będą przebywać w obecności Baranka.

 

7. ETYKA CHRZEŚCIJAŃSKA JEST ODZWIERCIEDLENIEM CHARAKTERU BOGA JAKO ISTOTY DOBREJ I ŚWIĘTEJ.

Bóg jest źródłem wszelkiego poznana i wszelkiego dobra. Swą dobroć wyraża poprzez prawa które objawił nam w Piśmie Św. Stąd nie możemy mówić o dobroci w oderwaniu od Boga i Jego Słowa. Nasze poczucie i definicja „dobroci" muszą zostać dostosowane do Bożych standardów. Chrześcijaństwo mówi nie tylko o istnieniu dobra i zła ale o istnieniu obiektywnych zasad i norm moralnych. Sam Bóg jest miarę i punktem odniesienia dla naszych definicja dobra i zła. Najdoskonalszym wcieleniem dobra stał się Pan Jezus Chrystus. Był takim człowiekiem jak my, stąd powinniśmy w Nim widać doskonały wzór dobra i świętości. Etyka jest więc Boża dziedziną, zaś Bóg ,a nie człowiek miarą wszystkich wszechrzeczy.

 

8. HISTORIA MA CHARAKTER LINEARNY I PROWADZI DO SPEŁNIENIA BOŻYCH ZAMIARÓW W WOBEC LUDZKOŚCI.

To oznacza, że choć nasze czyny i wydarzenia które obserwujemy wydają się niekiedy chaotyczne i bezsensowne – w rzeczywistości prowadzą ku Bożym celom. Bóg opisał świat jako mający swój początek i koniec. Historia jest nieodwracalna i niepowtarzalna. Nie ma charakteru cyklicznego. Historia dokądś zmierza. Jest skierowana ku pewnemu celowi. Biblia wymienia kilka ważnych wydarzeń w historii ludzkości, chcą zwrócić naszą uwagę na nie.

Owe punkty zwrotne to stworzenie, upadek, powołanie Abrahama (i Hebrajczyków) , wyjście Izraelitów z Egiptu, nadanie Prawa, świadectwa proroków, wcielenie i życie Jezusa, Jego ukrzyżowanie, zmartwychwstanie, zesłanie Ducha Św., szerzenie Dobrej Nowiny przez kościół, powtórne Przyjście Jezusa Chrystusa oraz sąd.

Chrześcijański teizm mówi więc, że historia zakończy się sądem i nastaniem nowego wieku gdzie nie będzie czasu, łez, ani cierpienia. Historia ma sens, ponieważ Bóg tkwi u podstaw wszelkich wydarzeń. On podtrzymuje świat mocą swego Słowa. Wszystko pochodzi od Boga. Nic nie jest ważniejsze niż Bóg i nic nie może się z Nim równać. On jest Tym, który Jest. Posiada doskonały charakter.

 

(na podstawie - „Światy wokół nas" J. Sire)